De bekkenbodem in de overgang

Voordat we je als bekkenfysiotherapeuten meer vertellen over overgangsklachten in en rond het bekken, leggen we eerst uit wat de overgang is. Want misschien zit je er nog niet in of weet je nog niet zoveel over de overgang.

De overgang: wat, wanneer en hoe

De meeste vrouwen krijgen met de overgang te maken tussen hun 40e en 60e jaar. Maar soms begint het zelfs al (ver) voor je 40e. Je merkt het vaak aan veranderingen in je menstruatie. Je wordt onregelmatig ongesteld of het stopt helemaal. Maar dat gebeurt niet bij iedereen. Je kunt ook overgangsklachten krijgen terwijl je nog elke maand menstrueert. 

Hoe je de overgang ervaart, verschilt per vrouw. De één heeft er weinig last van, de ander juist veel. Door veranderingen in je hormonen kun je heel verschillende klachten krijgen. Van opvliegers, nachtzweten, slecht slapen en moeheid tot hartkloppingen en sneller geïrriteerd zijn. 

Gebruik je de pil of een hormoonspiraal, dan stel je de overgang niet uit. Het kan wel moeilijker zijn om te merken of je nog ongesteld wordt. Heb je geen baarmoeder meer, dan merk je dat ook minder goed. Als je eierstokken worden weggehaald, kom je meteen in de overgang. En krijg of kreeg je chemotherapie, dan kom je weer vaak eerder in de overgang door veranderingen in de eierstokken. 

Ervaar je veel klachten? Wil je advies? Of kom je op jonge leeftijd al in de overgang? Dan raden we je zeker aan een afspraak te maken met je huisarts of gynaecoloog. Je kunt ook terecht bij een menopauzeverpleegkundige, overgangsconsulent of op een speciale overgangspoli in het ziekenhuis. 

De overgang kan pittig zijn. Maar voor veel vrouwen is het ook een nuttige tijd.  Om bijvoorbeeld stil te staan bij wat je (nog) wilt in het leven. Of om het roer eens helemaal om te gooien.  

Overgang en menopauze

De menopauze - bij de meeste vrouwen tussen 50-51 jaar - is het moment waarop je voor het laatst ongesteld bent. Dan stopt dus je vruchtbare periode definitief. Wanneer dat moment is, kun je alleen achteraf bepalen. Want pas als je een jaar niet meer ongesteld bent, weet je wanneer je menopauze was. De overgangsperiode duurt veel langer, dat is de hele periode rondom de menopauze. In deze periode raken je eicellen op en veranderen de hormonen. Je lijf moet weer opnieuw in balans komen door al die hormoonschommelingen. Deze periode duurt meestal 5 tot 10 jaar.

Klachten in en rond je bekken

Tijdens de overgang kun je naast alle eerder genoemde klachten, ook last krijgen in en rond je bekken. Dan komen wij als bekkenfysiotherapeuten in beeld. Klachten die vaak voorkomen, zijn:

  • een droge schede of vagina
  • jeuk of pijn aan de geslachtsdelen die aan de buitenkant zitten, zoals bijvoorbeeld je schaamlippen of de ingang naar je vagina
  • zonder dat je het wilt plas verliezen
  • vaak moeten plassen
  • meer blaasontstekingen
  • verzakkingsklachten (een zwaar gevoel of een bobbel in de schede)
  • moeite met het ophouden van windjes
  • zonder dat je het wilt poep verliezen
  • pijn bij het vrijen
  • minder zin in seks
  • pijn in je gewrichten, bijvoorbeeld in het bekken en/of de onderrug 

Bekkenbodemovergangscheck

Het goede nieuws is: je kunt zelf iets doen aan deze klachten. Als je de spieren in en rond je bekken beter leert gebruiken, kun je klachten verminderen of voorkomen. Daarom hebben we speciaal voor vrouwen in de overgang een bekkenbodemovergangscheck gemaakt. Dit is een gratis vragenlijst. Je ontdekt hiermee of je klachten hebt of dat je kans hebt om ze te krijgen. 

Je beantwoordt onder andere vragen over plassen, poepen, verzakkingsklachten en vrijen. Na het invullen krijg je van ons een advies. Soms zijn oefeningen genoeg. Soms raden we je aan een afspraak te maken met een bekkenfysiotherapeut. 

Tijdens zo’n afspraak praat je met je bekkenfysiotherapeut over de uitslag van je vragenlijst en worden er aanvullende vragen gesteld. Ook krijg je een lichamelijk onderzoek. Daarna maak je - als het nodig is - samen een behandelplan. In bepaalde gevallen kan de bekkenfysiotherapeut je doorverwijzen naar een andere zorgverlener, zoals een gynaecoloog, een huisarts, een menopauzeverpleegkundige of een overgangsconsulent. 

Misschien ken je nog wel bekkenbodemoefeningen, bijvoorbeeld omdat je ooit zwangerschapsgym deed. Maar wat we vaak zien in de praktijk, is dat je de spieren in en rond het bekken toch niet goed gebruikt en traint. Terwijl het juist tijdens de overgang zo belangrijk is om dit wel te doen. Zeker om problemen bij het ouder worden te voorkomen of te verminderen. Je bekkenbodem trainen heeft in elke periode van je leven zin.

Zit je in de overgang of ben je er al doorheen? Vul de vragenlijst in, controleer je (bekken)bodem en krijg een advies

  • Het duurt maar 10 minuten
  • Je krijgt een advies op maat
  • Je krijgt bij klachten een vergoeding vanuit de aanvullende verzekering

De eerste stap is een gesprek

Oefenen tijdens en rondom de overgang

Als je in de overgangsperiode bent, kunnen je bekkenbodemspieren het minder goed doen. Het is daarom belangrijk dat je oefeningen doet om ze weer beter te laten werken. Doe je dat niet, dan kun je klachten krijgen.

Doe de oefeningen